In het landelijke zuidwesten van Frankrijk ruilde een huisarts een comfortabele job in loondienst in voor onafhankelijkheid, minder patiënten en minder loon.
Die keuze heeft zijn dagelijkse leven, zijn stressniveau en zijn inkomsten veranderd - en biedt een zeldzame, concrete inkijk in wat een huisarts na meer dan tien jaar in het vak echt overhoudt.
Een plattelandshuisarts die een hoger loon achter zich liet
De arts, Rami, is huisarts en praktiseert al 11 jaar. Na enkele jaren als werknemer in een grote groepspraktijk nam hij bewust de beslissing om de zekerheid van een hoger loon op te geven voor een kleine praktijk in de Gers, nabij Auch, in het zuidwesten van Frankrijk.
Zijn eerste job was in een medisch centrum met vier huisartsen en twee specialisten. Hij was in loondienst, met een goed inkomen en een gevarieerde patiëntenpopulatie. Het compromis was het tempo en de structuur van het werk. Lange dagen, laat stoppen en een strak georganiseerde planning begonnen hem uit te putten.
Zes jaar geleden verliet hij die groep en begon hij als zelfstandige huisarts in het dorp waar hij is opgegroeid. De burgemeester, die graag een arts wilde aantrekken naar een onderbediende regio, bood aan om de huur van zijn praktijk te betalen - ongeveer €550 per maand. Dat detail alleen al veranderde zijn financiële berekening drastisch.
Door zijn loondienstpost op te geven, aanvaardde Rami een lager inkomen, maar kreeg hij controle over zijn tijd, zijn patiënten en zijn praktijk.
Hoe zijn werkweek er nu uitziet
Rami werkt nu in een bescheiden solo-praktijk. Zijn dagen zijn lang, maar voorspelbaar.
- Werkuren: 9.00 tot 18.00 of 19.00 uur
- Wekelijkse werkbelasting: ongeveer 40–45 uur
- Vrije inloop: dinsdag en donderdag zonder afspraak
- Gemiddeld aantal patiënten per dag: 15 tot 18
Op inloopdagen kan zijn wachtzaal overvol zitten. Patiënten komen uit naburige departementen, vaak omdat ze geen vaste huisarts hebben. Zoals in veel landelijke gebieden in Frankrijk kampt de Gers met een tekort aan huisartsen, waardoor een praktijk die inloop toelaat al snel een levenslijn wordt.
Ondanks de vraag houdt hij een plafond op het aantal consultaties. Hij zou meer afspraken kunnen “stapelen” en zijn omzet verhogen, maar hij weigert bewust om zijn dag tot een lopende band te maken.
“Ik zou meer patiënten kunnen zien, maar zo zie ik mijn job niet. Ik neem graag tijd voor mensen,” zegt hij.
Maandinkomen na 11 jaar: het echte cijfer
Het cijfer dat lezers meestal eerst willen: na meer dan tien jaar geneeskunde en zes jaar zelfstandige praktijk houdt Rami ongeveer €7.300 per maand over, netto na sociale bijdragen.
Dat bedrag is berekend na het betalen van bijdragen aan Urssaf, de Franse instantie die sociale zekerheid en aanverwante bijdragen int bij zelfstandigen. Het inbegrepen niet de inkomstenbelasting, die hij nog apart moet betalen.
Belangrijk: dit is minder dan hij vroeger verdiende. Als huisarts in loondienst in de groepspraktijk lag zijn maandelijkse nettoloon ongeveer €1.000 hoger. Dat bedrag leverde hij in toen hij overstapte naar het leven als “liberaal” (zelfstandig) arts.
Netto maandinkomen: ongeveer €7.300, circa €1.000 minder dan in zijn vorige loondienstfunctie.
Wat hij aanrekent - en hoeveel hij zou kunnen verdienen
Rami rekent €26,50 per consultatie, het standaardtarief voor een huisartsbezoek binnen het Franse socialezekerheidsstelsel.
Hij ziet tussen 15 en 18 patiënten per dag. In een typische werkweek van vijf dagen betekent dat:
| Scenario | Patiënten per dag | Dagomzet (€) | Geschatte maandomzet vóór bijdragen (€) |
|---|---|---|---|
| Lage activiteit | 15 | 397,50 | ≈ 8.700 |
| Hoge activiteit | 18 | 477,00 | ≈ 10.400 |
Van die brutobedragen moet hij sociale bijdragen en werkingskosten betalen vóór hij uitkomt op zijn nettobedrag van rond €7.300 per maand.
Hij beseft goed dat zijn inkomen hoger zou kunnen liggen. Minder vakantie, langere uren of gewoon meer patiënten per dag zouden zijn omzet optrekken. Toch houdt hij zijn agenda bewust strakker om de kwaliteit van consultaties en zijn privéleven te beschermen.
Waarom hij minder verdient, maar zich rijker voelt
Financieel verdient Rami minder dan vroeger. Professioneel en persoonlijk heeft hij veel gewonnen.
In de groepspraktijk stopte hij vaak pas na 20.00 uur en voelde hij dat gezins- en sociaal leven werden weggedrukt. Vandaag zijn avonden en weekends grotendeels van hem. Hij ziet zijn kinderen, spreekt af met vrienden en heeft het gevoel dat hij weer kan ademen.
De prijs van die balans is een minder gevarieerde patiëntenpopulatie. In de grote praktijk zag hij op één dag kinderen met luchtweginfecties, volwassenen met werkstress en oudere patiënten met chronische aandoeningen. Nu is ongeveer 80% van zijn patiënten gepensioneerd.
Meer vrije tijd, meer autonomie, maar een minder gevarieerd patiëntenbestand en een bewust plafond op inkomsten: dat is de deal die hij heeft gesloten.
Een vergrijzende patiëntenlijst en repetitieve aandoeningen
Met een overwegend oudere bevolking draaien zijn consultaties vaak rond chronische aandoeningen: hoge bloeddruk, diabetes, hartziekten, mobiliteitsproblemen. Hij ziet dezelfde mensen regelmatig terug, volgt langdurige behandelingen op en past voorschriften aan in plaats van nieuwe of zeldzame ziekten te diagnosticeren.
Hij geeft toe dat er meer herhaling zit in de problemen die hij beheert dan in zijn vroegere jaren. Voor klinische nieuwsgierigheid kan dat beperkend aanvoelen. Tegelijk waardeert hij de diepte van de relaties met patiënten die hij al jaren opvolgt.
Een praktijk runnen: waar hij echt voor betaalt
Dankzij de huursubsidie van de burgemeester betaalt Rami niets voor het pand. Dat is een grote besparing; in veel steden is huur een van de grootste kostenposten voor een huisarts.
Zijn belangrijkste werkingskosten zijn:
- Sociale bijdragen aan Urssaf
- Nutsvoorzieningen zoals water en elektriciteit
- Medische software en IT-materiaal
- Tele-secretaressedienst: ongeveer €500 per maand
De tele-secretaresse beheert zijn afspraken extern en filtert telefoons. Die maandelijkse factuur van €500 levert hem ongestoorde consultaties en minder afleiding op. Voor een solopraktijk zonder onthaalmedewerker kan zo’n ondersteuning het ritme van de dag volledig veranderen.
Hoe zijn inkomsten zich verhouden tot typische huisartsen
Volgens een studie uit 2017 van DREES (de Franse directie onderzoek en statistiek) genereren huisartsen gemiddeld ongeveer €92.000 per jaar aan omzet. Dat cijfer is vóór kosten en bijdragen, dus het is niet wat ze netto overhouden.
Wat een huisarts effectief overhoudt, verschilt sterk. Het hangt af van:
- Het aantal patiënten per dag
- De duur van consultaties
- Locatie (stadscentrum vs landelijk dorp)
- Huur- en personeelskosten
- Wachtdiensten en werk buiten de uren
Rami’s situatie zit in de midden- tot hogere regionen voor een plattelandshuisarts, vooral omdat hij bijna geen huur betaalt en een stabiele patiëntenstroom heeft in een regio met huisartsentekort.
Overweeg je huisarts te worden? Twee realistische scenario’s
Voor wie algemene geneeskunde overweegt, toont Rami’s verhaal welke keuzes inkomen en levensstijl sturen. Twee vereenvoudigde scenario’s illustreren dat.
Scenario 1: de stedelijke huisarts met hoog volume
Stel je een arts voor in een stadspraktijk, met marktconforme huur, maar met 25–30 patiënten per dag, kortere consultaties en weinig tijd tussen bezoeken.
- Hogere bruto-omzet door volume
- Meer vermoeidheid en risico op burn-out
- Gevarieerdere casussen, inclusief jongere werkenden en kinderen
- Minder flexibiliteit in de dagplanning
Financieel eindigt dit profiel vaak boven de €92.000 jaaromzet. Het netto-inkomen kan ruim boven Rami’s maandniveau liggen, maar tegen de prijs van meer intensiteit en langere wachtrijen.
Scenario 2: de plattelandshuisarts met lager volume en steun uit de gemeenschap
Rami past eerder in dit patroon: een matig aantal patiënten, gemeentelijke steun voor huur, lagere personeelskosten, sterke band met de lokale gemeenschap.
- Lagere bruto-omzet dan een stedelijke collega met hoog volume
- Grote winst in vrije tijd en controle
- Oudere patiëntenpopulatie en meer chronische zorg
- Inkomen sterk beïnvloed door publieke steun (zoals huursubsidies)
In dit scenario kan het netto maandinkomen nog steeds comfortabel zijn, zeker waar lokale overheden helpen met huisvesting. Maar het plafond ligt lager, tenzij de huisarts ervoor kiest om langer te werken of meer patiënten in te plannen.
Begrippen en verborgen afruilen achter het looncijfer
Voor wie buiten het Franse systeem staat, zijn enkele termen belangrijk om dit loonbriefje te begrijpen. Urssaf is de instantie die sociale bijdragen int bij zelfstandige professionals. Die bijdragen dekken ziekteverzekering, pensioen, gezinsbijslagen en andere onderdelen van de welvaartsstaat. Voor een zelfstandige huisarts vormen ze een aanzienlijk deel van het bruto-inkomen.
De status “liberaal” betekent dat de arts geen werknemer is. Het inkomen hangt af van het aantal patiënten dat hij ziet, niet van een vast loon. Er is meer financieel risico, maar ook meer ruimte om het praktijkmodel bij te sturen.
Een andere, minder zichtbare afruil heeft te maken met professionele ontwikkeling. Een huisarts die de hele dag 30 consultaties afhaspelt, vindt vaak moeilijk tijd voor bijscholing of reflectie. Een trager tempo, zoals bij Rami, kan beter zijn om richtlijnen bij te houden en kwaliteit te bewaken - al betekent het ook dat je extra inkomen laat liggen.
Voor geneeskundestudenten of jonge artsen is de onderliggende boodschap duidelijk: het maandelijkse inkomenscijfer is maar één deel van het verhaal. Waar je werkt, hoe je je dag organiseert, welke patiënten je ziet en welke steun je gemeenschap biedt, kunnen je effectieve inkomen met duizenden euro’s per jaar doen schommelen - en je levenskwaliteit nog veel meer.
Reacties
Nog geen reacties. Wees de eerste!
Laat een reactie achter