Vriezer: dit kleine voorwerp in de vriezer kan je na een stroomstoring beschermen tegen voedselvergiftiging.

Marieke van der Veen • January 30, 2026 21:50

Na een weekendje weg ziet je diepvries er prima uit: de motor zoemt, het eten oogt nog steeds keihard bevroren.

Toch kan er ongemerkt iets goed misgelopen zijn.

Korte, onopgemerkte stroomonderbrekingen kunnen diepvriesvoedsel nét genoeg laten ontdooien zodat bacteriën explosief toenemen, om daarna opnieuw te bevriezen tot een onzichtbaar risico. Een eenvoudige truc met een muntstuk en een kommetje water geeft je een goedkope, stille getuige van wat er echt gebeurd is terwijl je weg was.

Waarom een stille diepvries na een stroompanne toch riskant kan zijn

Wanneer de stroom terug is, kijken de meeste mensen vluchtig in de diepvries, zien wat ijsvorming aan de zijkanten en gaan ervan uit dat alles oké is. Het probleem: je toestel houdt geen dagboek bij van de temperatuur.

Invriezen ontsmet voedsel niet. Het vertraagt of stopt tijdelijk de groei van bacteriën zoals Salmonella, Listeria of bepaalde stammen van E. coli. Zodra de temperatuur boven ongeveer 4°C komt, “worden” die microben weer actief en beginnen ze opnieuw te vermenigvuldigen.

Invriezen pauzeert bacteriën; het wist ze niet uit. Een lange, onopgemerkte dooiperiode verandert diepvriesmaaltijden in onzichtbare bacteriekwekerijen.

Voedselveiligheidsdiensten werken vaak met een simpel uitgangspunt: onder de juiste omstandigheden kunnen sommige bacteriën zich ongeveer elke 20 minuten verdubbelen. Als besmet voedsel enkele uren in de “gevarenzone” ligt (tussen ongeveer 5°C en 60°C), eindig je met honderden tot duizenden keren meer bacteriën dan je aanvankelijk had.

Als de stroom enkele uren uitvalt, kan voedsel vooraan of bovenin de diepvries zacht worden en daarna weer opnieuw bevriezen zodra de elektriciteit terug is. Van buitenaf kan het er nog perfect bevroren uitzien. Daar komt de munttruc van pas.

De munt-in-de-diepvriesmethode, stap voor stap

De muntmethode is een low-tech manier om te checken of het in je diepvries warm genoeg werd om ijs te doen smelten terwijl je weg was.

Vul een klein kommetje, kopje of ramekin met kraantjeswater.
Zet het in de diepvries en laat het staan tot het water volledig hard bevroren is.
Leg, zodra het bevroren is, een muntstuk plat op het ijs.
Zet het kommetje terug in de diepvries, liefst op een plek die je makkelijk kan zien.

Dat is alles. Je hebt nu een eenvoudige, zichtbare “temperatuurgeschiedenis”-marker.

Als het ijs smelt tijdens een stroomonderbreking, zinkt de munt. Wanneer alles opnieuw bevriest, toont de munt hoe ver het ontdooien gegaan is.

Als de diepvries de hele tijd koud genoeg bleef, smelt het ijs niet en blijft de munt netjes bovenop liggen. Als de temperatuur lang genoeg boven het vriespunt kwam om (een deel van) het ijs te doen smelten, zakt de munt naar beneden en raakt hij bij het opnieuw bevriezen lager in het ijsblok vast.

Zo lees je de positie van de munt wanneer je thuiskomt

Wanneer je thuiskomt van een trip, of je merkt dat de ovenklok knippert na een stroompanne, open dan de diepvries en kijk naar je kleine “monitor”. De positie van de munt geeft een ruwe indicatie van hoe ernstig de onderbreking was.

Positie van de munt	Wat er waarschijnlijk gebeurd is	Wat je best doet
Munt ligt nog bovenop hard ijs	IJs is nooit gesmolten; temperatuur bleef waarschijnlijk onder 0°C	Voedsel is vermoedelijk volledig bevroren gebleven; controleren en normaal gebruiken
Munt zit een beetje ingezakt in het midden van het ijs	Gedeeltelijk gesmolten en opnieuw bevroren	Wees voorzichtig; risicoproducten moet je mogelijk weggooien
Munt ligt op of bijna op de bodem van het kommetje	IJs is volledig gesmolten vóór het opnieuw bevroor; langere opwarming	Behandel inhoud alsof die ontdooid is; bederfelijke diepvriesproducten weggooien

Als de munt nog bovenop ligt, zit je in het veiligste scenario. Er kan een korte onderbreking geweest zijn, maar de diepvries bleef koud genoeg zodat het water niet smolt. Je diepvriesvoedsel is dan waarschijnlijk ook onder nul gebleven.

Als de munt halfweg zit, was het warm genoeg voor smelten. Dat suggereert dat (een deel van) de diepvries een tijdlang boven 0°C is gegaan. Dan wordt de beslissing minder zwart-wit.

Ligt de munt bijna op de bodem, dan moet het water op een bepaald moment volledig gesmolten zijn. De diepvries was lang genoeg boven het vriespunt om een heel kommetje ijs weer water te laten worden. Dat is een alarmsignaal.

Wat houden en wat weggooien

De munt vertelt je geen exacte temperaturen of tijdsduur, maar geeft wel een sterke aanwijzing. Wanneer de munt duidelijk smelten aangeeft, adviseren voedselveiligheidsexperts doorgaans een strenge aanpak.

Bij twijfel: weggooien. De prijs van een zak diepvrieskip is niets vergeleken met een nacht op spoed.

Hoog-risico diepvriesproducten

Als de munt in het midden of op de bodem zit, wees dan extra op je hoede met:

Rauw of bereid vlees (gevogelte, rund, varken, lam)
Vis en zeevruchten
Kant-en-klare maaltijden en bereide gerechten
IJs en desserts op basis van zuivel
Diepvriespizza’s met vlees- of kaastopping

Deze voedingsmiddelen zijn rijk aan voedingsstoffen voor bacteriën en kunnen snel gevaarlijk worden zodra ze ontdooien. Als ze volledig ontdooid zijn geweest en daarna opnieuw bevroren, eet je ze beter niet.

Lager-risico items

Sommige items geven minder voedselveiligheidsrisico, maar kunnen wel in textuur en smaak achteruitgaan:

Gewoon brood en gebak
Diepvriesfruit en -groenten
Pure boter en margarine
Ongebakken deegwaren

Als die slechts gedeeltelijk ontdooid waren en nog ijzig of hard aanvoelen, kiezen veel mensen ervoor ze te houden, zeker als ze grondig verhit zullen worden. Toch geldt: elke vreemde geur, kleur of textuur is een reden om het weg te gooien.

Waarom opnieuw invriezen van ontdooid voedsel zelden een goed idee is

Zodra voedsel volledig ontdooid is, beginnen bacteriën opnieuw te groeien. Als je dat voedsel daarna weer invriest, zet je die bacteriën alleen terug op pauze - je “reset” ze niet. Wanneer je het een tweede keer ontdooit, start je met een veel hogere bacteriële belasting.

Daarom herhaalt het advies rond voedselveiligheid steeds dezelfde regel: vries nooit opnieuw in wat volledig ontdooid is, zeker geen rauw vlees, vis en kant-en-klare maaltijden. Als je iets bewust ontdooit, doe dat dan traag in de koelkast en bereid het binnen de aanbevolen termijn.

Betere diepvriesgewoonten opbouwen vóór de volgende onderbreking

De munttruc werkt het best als onderdeel van een bredere set eenvoudige gewoonten die de “koudeketen” thuis beschermen.

Houd je diepvries rond −18°C en gebruik een aparte thermometer als het display onbetrouwbaar is.
Vermijd overbelasting zodat koude lucht goed kan circuleren.
Groepeer gelijkaardige producten en label ze met data.
Hou tijdens een stroompanne de deur zo veel mogelijk dicht om koude lucht vast te houden.
Overweeg een tweede muntkom als je een kistdiepvries hebt met diepe lagen.

Bij langere onderbrekingen kan een volle, goed gevulde diepvries ongeveer 24–48 uur koud blijven als de deur gesloten blijft, terwijl een halfvolle diepvries sneller opwarmt. Koelelementen of bevroren waterflessen kunnen die tijd verlengen.

Hoe voedselvergiftiging door ontdooid diepvriesvoedsel er echt uitziet

Het risico is niet theoretisch. Eten dat te lang ontdooid is geweest kan voedselvergiftiging veroorzaken, met symptomen zoals misselijkheid, braken, buikkrampen, diarree, koorts en in ernstige gevallen uitdroging en hospitalisatie.

Kinderen, zwangere vrouwen, ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem zijn extra kwetsbaar. Wat voor een gezonde volwassene aanvoelt als “een slechte maaltijd”, kan voor hen een echte medische noodsituatie worden.

Twee realistische scenario’s met de muntentest

Stel je dit voor. Je bent drie dagen weg voor een citytrip. Een storm legt ’s nachts de stroom plat. Tegen de ochtend is de elektriciteit terug, lang voor je buur iets merkt. Thuisgekomen lijkt de diepvries oké. Maar je munt zit vast op de bodem van het kommetje. Dat teken suggereert dat de inhoud behoorlijk lang ontdooid is geweest. Je beslist de diepvriesgarnalen, kippenbillen en kant-en-klare maaltijden weg te gooien, en houdt enkel het brood en de gewone groenten die je grondig zal bereiden.

Een andere keer knippert je ovenklok opnieuw, maar de munt ligt nog trots bovenop het ijs. Je checkt nog steeds op vreemde geuren of verpakkingen die opengebarsten zijn, maar je hebt veel meer vertrouwen dat je diepvriesvoedsel nooit in de gevarenzone is gekomen.

Grenzen van de munttruc en andere opties

De methode met munt en kommetje is geen wetenschappelijk meetinstrument. Ze kan niet zeggen of de diepvries 1°C of 10°C gehaald heeft, of precies hoeveel uur dat duurde. De grootte van het kommetje, de indeling van de diepvries en hoe vaak de deur open ging, beïnvloeden het resultaat.

Voor mensen die in gebieden wonen met frequente stroompannes, kan een losse diepvries-thermometer met geheugenfunctie duidelijkere data geven. Sommige modellen registreren de hoogste temperatuur die bereikt werd, wat een preciezer beeld geeft van het risico. Toch heeft de munttruc één groot voordeel: ze kost praktisch niets en is in enkele minuten opgezet.